Hội An – phố cổ đèn lồng và bốn thế kỷ của một thương cảng
Từng là một trong những thương cảng quốc tế sầm uất nhất Đông Nam Á, Hội An hôm nay là một phố cổ trầm mặc bên sông Thu Bồn — nơi mỗi đêm rằm, cả khu phố tắt đèn điện để thắp sáng hàng nghìn chiếc đèn lồng.
Hội An nằm bên hạ lưu sông Thu Bồn, cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 30 km về phía nam. Vào thế kỷ 16–17, đây là một trong những thương cảng quốc tế nhộn nhịp nhất Đông Nam Á với tên gọi Faifo, nơi thuyền buôn Nhật Bản, Trung Hoa và phương Tây ghé lại theo gió mùa.
Khi dòng sông dần bồi lắng, thương cảng lùi vào quá khứ, nhưng phố cổ thì ở lại gần như nguyên vẹn với hơn một nghìn di tích nhà cổ, hội quán, chùa và giếng cổ. Năm 1999, UNESCO công nhận Đô thị cổ Hội An là Di sản Văn hóa Thế giới. Từ ngày 1/7/2025, Hội An thuộc về thành phố Đà Nẵng sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính — một thay đổi trên giấy tờ, còn phố Hội vẫn nguyên vẹn như xưa.
Chùa Cầu – biểu tượng bốn trăm năm
Chùa Cầu, tên chữ là Lai Viễn Kiều, do các thương nhân Nhật Bản xây dựng vào khoảng năm 1593 để nối khu phố người Nhật với khu phố người Hoa. Cây cầu gỗ dài khoảng 18 m có mái che, mang kiến trúc độc đáo thượng gia hạ kiều — phía dưới là cầu, phía trên là miếu thờ Bắc Đế Trấn Vũ. Năm 1719, chúa Nguyễn Phúc Chu ghé thăm và ban tên Lai Viễn Kiều, nghĩa là cầu đón khách phương xa. Chùa Cầu được công nhận là di tích quốc gia vào năm 1990 và là hình ảnh in trên tờ tiền 20.000 đồng của Việt Nam — hãy thử lấy ví ra kiểm chứng ngay.
Đèn lồng lụa thắp sáng những con phố cổ Hội AnẢnh: Christophe95 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Đêm rằm phố cổ – khi đèn điện tắt
Trải nghiệm đáng nhớ nhất ở Hội An diễn ra vào đêm 14 âm lịch hằng tháng. Trong chương trình Đêm phố cổ được duy trì từ năm 1998, khu phố cổ giảm và tắt hẳn ánh sáng điện, chỉ còn hàng nghìn chiếc đèn lồng lụa thắp sáng các con phố Trần Phú, Nguyễn Thái Học và Bạch Đằng. Người dân và du khách thả hoa đăng trên sông Hoài, nghe hát bài chòi — loại hình nghệ thuật dân gian đã được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể — và dạo chơi như ngược về vài thế kỷ trước.
Nhà cổ và hội quán – bảo tàng sống của phố Hội
Phố cổ Hội An là một bảo tàng sống: nhà cổ Tấn Ký và nhà cổ Phùng Hưng mang kiến trúc giao thoa Việt – Hoa – Nhật; các hội quán Phúc Kiến, Triều Châu, Quảng Đông rực rỡ chạm khắc; và những con ngõ nhỏ tường vàng rêu phong dẫn ra bến sông. hãy để ý đôi mắt cửa, mái ngói âm dương và giếng cổ Bá Lễ — những chi tiết kể câu chuyện của một thương cảng xưa.
Thuyền hoa đăng trên sông Thu Bồn trong đêm hội đèn lồngẢnh: lumoplank · CC0 · Wikimedia Commons
Cù Lao Chàm – hòn đảo nói không với túi nilon
Từ cảng Cửa Đại, cano đưa bạn ra Cù Lao Chàm sau khoảng 15 km đường biển. Quần đảo gồm 8 đảo lớn nhỏ thuộc xã đảo Tân Hiệp, được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới vào năm 2009. Nơi đây có những bãi cát hoang sơ như Bãi Ông, Bãi Hương, rạn san hô để lặn ngắm và hải sản tươi do ngư dân đảo đánh bắt. Từ năm 2009, Cù Lao Chàm phát động nói không với túi nilon — một thói quen xanh hiếm có mà du khách được khuyến khích cùng gìn giữ.
Biển An Bàng và những làng nghề ven phố
Chỉ cách phố cổ khoảng 4 km, biển An Bàng mang nhịp sống hoàn toàn khác: bãi cát dài, hàng dừa và những quán cà phê nhỏ xinh nhìn thẳng ra biển. Trên đường ra biển, hãy ghé làng rau Trà Quế xanh mướt, hay làng gốm Thanh Hà và rừng dừa nước Cẩm Thanh với trải nghiệm ngồi thuyền thúng giữa rặng dừa. Hội An vì thế không chỉ có phố cổ, mà còn có biển và làng quê trong cùng một ngày.
Thời điểm đẹp nhất để đi
Thời gian đẹp nhất để đến Hội An là từ tháng 2 đến tháng 4, khi trời khô ráo, nắng nhẹ và ít mưa. Tháng 5 đến tháng 7 nắng đẹp, thích hợp để kết hợp tắm biển và đi Cù Lao Chàm. Từ khoảng tháng 9 đến tháng 1 là mùa mưa miền Trung; riêng những tháng cuối năm, nước sông Thu Bồn có thể dâng cao gây ngập một số tuyến phố thấp trong khu phố cổ — nếu đi vào mùa này, hãy theo dõi kỹ dự báo thời tiết và tình hình lũ.
Di chuyển đến Hội An
Cửa ngõ hàng không của Hội An là sân bay quốc tế Đà Nẵng, cách phố cổ khoảng 30 km — chừng 40–50 phút đi ô tô. Từ Hà Nội và TP.HCM đều có nhiều chuyến bay thẳng đến Đà Nẵng mỗi ngày; đến nơi, bạn có thể đi taxi, xe công nghệ, xe buýt hoặc xe đưa đón của khách sạn để về Hội An. Du khách thích ngắm cảnh có thể đi tàu hỏa đến ga Đà Nẵng rồi nối chuyến đường bộ. Còn trong khu phố cổ, phương tiện lý tưởng nhất là đôi chân và xe đạp, vì phần lớn khu di sản là phố đi bộ.
Ăn uống và lưu trú
Cao lầu là món phải thử số một: sợi mì dai đặc trưng mà người Hội An kể rằng theo truyền thống được làm từ nước của giếng Bá Lễ cổ, ăn cùng thịt xíu, rau sống Trà Quế và bánh đa giòn. Bên cạnh đó là mì Quảng, cơm gà, bánh bao – bánh vạc trông như đóa hồng trắng, chè bắp Cẩm Nam và ly nước thảo mộc Mót mát lành. Về chỗ ở, ở ngay trong hoặc sát phố cổ tiện cho việc dạo phố sáng sớm và ban đêm; nếu muốn thức dậy cùng tiếng sóng, hãy chọn khách sạn, villa ven biển An Bàng rồi đạp xe vào phố.
Lưu ý thực tế
Hãy đến phố cổ vào sáng sớm, khoảng 6–7 giờ, để thấy một Hội An yên tĩnh của người dân địa phương trước khi dòng khách đổ về. Tham quan các điểm di tích trong phố cổ cần vé tham quan, được bán tại các quầy ở lối vào khu phố. Đêm rằm rất đông, nên hãy đến trước 18 giờ để chọn vị trí đẹp bên sông Hoài. Và khi thả hoa đăng, hãy chọn loại đèn thân thiện với môi trường và không xả rác xuống sông.
Chỉ khoảng hai giờ chạy xe từ trung tâm TP.HCM, Vũng Tàu có đủ mọi thứ cho một chuyến đi biển trọn vẹn: bãi cát dài, tượng Chúa dang tay trên đỉnh núi, dinh thự trăm tuổi và hải…
Không cần đi xa để trốn nóng: ở độ cao 1.500 m trên cao nguyên Lâm Viên, Đà Lạt giữ nhiệt độ trung bình chỉ khoảng 18–21°C quanh năm, cùng hồ Xuân Hương thơ mộng, rừng thông, nhà…
Từ Bãi Sao cát trắng mịn, chuyến cáp treo vượt biển giữ kỷ lục thế giới, đến những nhà thùng nước mắm hai trăm năm tuổi — Phú Quốc là hòn đảo mà một lần đến hiếm khi là đủ.